تاريخچه اوليه Apple
پاسكال آبجكت ابداع نيكولاس‌ورث‌ولاي‌تسلر بود. اين برنامه با همكاري اين دو نفر در اوايل 1985 در شر كت اپل (Apple) كامپيوتر ابداع شد. اين  برنامه به ضمائم شي‌گراد زبان برنامه‌نويسي پاسكال موجود اضافه شد.
پاسكال آبجكت براي ابداع برنامه كاربردي مكينتاش و چهارچوب برنامه كاربردي قابل توسعه مكينتاش كه امروزه مرسوم به طبقه كتابخانه است لازم بود. ضمائم پاسكال آبجكت و برنامه كاربردي مكينتاش توسط باري هانس، كن‌دويل و لاري روزيس تن انجام شد و دن‌آلن را امتحان كرد. لاري تسلر بر پروژه كه در اوايل 1985 آغاز شد و در سال 1986 تبديل به يك محصول شد نظارت مي‌كرد.
شركت اپل زماني كه آنهاچيپ‌هاي 68 كيلوبايتي موتور رولار را به سيستم پاورهاي كامپيوتري شخصي JBM در سال 1994 ارتقاء دارند حمايتش را  از پاسكال آبجكت كاهش داد.

سالهاي توسعه شركت بورلند :
در سال 1986 شركت بورلند ضمائم مشابهي موسوم به پاسكال آبجكت را مناسب محصول پاسكال توربو شركت مكينتاش و در سال 1989 پاسكال توربو 505 را مناسب سيستم عامل داس معرفي كرد. زماني كه در سال1994 شركت بورلند توجه‌اش را از داس به ويندوز معطوف كرد. آنها جايگزيني براي پاسكال توربو موسوم به دلفي ابداع كردند و يك سري ضمائم جديد كه امروزه معروف به زبان دلفي است ابداع كردند. ويژگي زبان دلفي ساختار دستوري ناسازگار، استفاده از لغت مكيد Class به جاي object، سازنده Create و مفهوم كننده Cishual  Destory ، روش اشاره‌گر و موارد ديگر است. اين ويژگيها مشخصاً توسط پيش‌نويس كار سازمان بين‌المللي استاندارد براي ضمائم شي‌گراء ايجاد شده است اما قسمتي از  تفاوتهاي زبان پاسكال توربو ناديده گرفته شده است.
زبان دلفي در طول ساليان تكامل پيدا كرد و مفاهيم زباني جديد مثل اعداد صحيح 64 بيتي و آرايه‌هاي پويا  را پشتيباني كرد.




پر دازشگر مبدأ باز و پشتيباني Apple

در حال حاضر (2005) هم فري‌پاسكال (Free Pascal) و هم پاسكال GNU به قابليتهاي پاسكال مكينتاش اضافه شد. Fpc امكان تركيب اشياء در وضعيت دلفي و وضعيت پاسكال اپل در زمينه‌هاي خاص را مي‌دهد.
پردازشگر پاسكال آبجكت :

        در كنار دلفي، فرمي پاسكال و بي‌پي‌سي كه قبلاً نام برديم عموماً پردازشگرهاي ديگري مشابه دلفي كه در قسمت پاسكال آبجكت چه در نسخه شركت بورلند يا نسخه اپل اجرا مي‌شوند.
پاسكال ويژال (نسخه دلفي): TP مقدماتي و دلفي 2 پردازشگري هستند كه باهم خوب كار مي‌كنند. سيستم عامل  (OS2) ، ويندوز، دلس و بيت لينوكس را پشتيباني مي‌كند و عموماً پردازشگرهاي ديگري توسعه پيدا كردند .
زباني برنامه نويسي چرم (chrame): يك پردازشگر برنامه اضافه پاسكال آبجكت براي ويژال استاديوو پردازشگرخط فرمان Netlmono محلي است. تارگت‌انت و نرم افزار مونو جديدترين انتخاب پرازشگرها هستند.
پاسكال توربو:
پاسكال توربو يك پردازشگر و محيط برنامه‌نويسي مجتمع براي زبان برنامه‌نويسي پاسكال است كه  عموماً در محيط MS/DOS اجرا شده و توسط شركت توسعه پيدا كرده است.
نام پاسكال بورلند معمولاً به خاطر مجموعه برنامه  عالي‌اش حفظ شده است در حالي كه نسخه اصلي معروف و ارزان‌اش تحت عنوان پاسكال توربو فروخته مي‌شود همچنين نام پاسكال بورلند بطور جامع به خاطر نسخه پاسكال بورلند استفاده مي‌شود.

تاريخچه :
پاسكال توربو بر مبناي پردازشگر پاسكال Blue lable بود و اساساً براي سيستم،  عامل Mas Sys از ميكرو كامپيتوترهاي ناسكوم توسط اندرس‌هل‌برگ در سال 1981 توليد شد. پاسكال توربو اولين بار به عنوان پردازشگر پاسكال Compass براي سيستم عامل Cplm و سپس به عنو ان پردازشگر پاسكال توربو براي سيستم عامل داس و Cplm بازنويسي شد. نسخه پاسكال توربو براي شركت مكينتاش اپل از 1986 موجود بود اما بالاخره در سال 1992 استفاده از آن متوقف شد.
نرم افزارهاي قديمي را بررسي كنيد: پاسكال توربو نسخه 1.0 تحت ليسانس شركت بورلند به عنوان هسته پردازشگر پاسكال poly توسط اندرس‌هل‌برگ نوشته شد و ارتباط بين كاربر و ويرايشگر را افزايش داد. اندرس به عنوان كارمند به شركت پيوست و همة نسخه‌‌هاي پردازشگر پاسكال و سه نسخه اول دلفي بورلند را نوشت.
زماني كه اولين نسخه پاسكال توربو در 20 نو امير سال 1983 به بازار آمد نوع (JDE) محيط برنامه‌نويسي مجتمع كه بكار مي رفت. نسبتاً جديد بود. با ظهور پاسكال توربو به بازار آمريكا قيمت آن 49099 دلار آمريكا بود. مجموعة پردازشگر پاسكال در مقايسه با محصولات ديگر پاسكال از كيفيت خوبي برخوردار بود. نام توربو به سرعت مجموعه و سرعت قابل اجراي محصول اشاره مي‌كرد. سرعت اين فايلهاي قابل اجراي COM براي توسعه دهندگانش كه تجربه قبلي‌شان فقط برنامه نويسي PC با نرم‌افزايسك بود مشخص بود. محيط برنامه‌نويسي مجتمع در دوران خودش  عجيب بود و JDE ساده بود و سيستم فهرستي منظم و سازمان يافته‌اي داشت. نسخه اوليه آن از تركيب كليدي كنترل word star استفاده مي‌كرد. نسخه‌هاي بعدي  JDE اين قابليت را داشت كه خيلي سريع تعاريف لغات كليدي زبان را فقط با قرار دادن اشاره‌گر روي كلمه كليك روي دكمه help پيدا مي‌كرد. همچنين اغلب تعاريف شامل كد نمونه كه معمولاً استفاده در لغات كليدي است مي‌شد. اين خصوصيت برنامه‌نويسان بي‌تجربه را قادر مي‌كرد به را حتي پاسكال را با استفاده از محيط برنامه‌نويسي مجتمع بدون نياز واقعي به كتاب ياد بگيرند.
نسخه‌هاي بعدي :
نسخه‌هاي بعدي اين قابليت را داشت كه به راحتي مجموعه زبان پاسكال را كامل كند. كاربر مي‌توانست به صورت  يك مرحله‌اي از برنامه كاملاً آسان بگذرد و وقتي به دسته اسمبلر مي‌رسيد مي‌توانست با يك مرحله از آن عبور كند. با اين وجود كاربر مي‌تواند مشاهداتش را به متغيرها اضافه كند و به راحتي در پنجره شكيل JDE استفاده مي‌شود مي‌تواند از مدگرافيكي به مد متني برگردد در حاليكه هنوز در يك مرحله هستند. با كليك يك مرحله‌اي آنها مي‌توانستند به عقب برگردند و پس بطور دلخواه به مد گرافيكي باز گردند. غير از همه خصوصيات قبلي محيط برنامه‌نويسي مجتمع شامل كد ذخيره‌سازي است كه مي‌تواند گزارش دهد كدام قسمت از برنامه بيشتر از همه استفاده شده است. كتابهايي  كه شامل پاسكال بورلند هستند جزئيات بيشتري از زبان اسمبلر Intel ارائه مي‌دهند تا جائيكه چرخه ساعتي كه براي هر دستور لازم است را توضيح مي‌دهند. بطور كلي اين سيستم زماني كه سعي در بهينه سازي كد داريم يك تجربه نسبتاً لذت‌بخش است و كاربر به استفاده از محيط برنامه‌نويسي مجتمع ادامه مي‌دهد. همه اينها در يك بسته قرار دارند و طوري كنار هم قرار گرفته‌اند كه يك دانش‌آموز دبيرستاني هم مي‌تواند از آن استفاده كند.
حتي اگر استفاده از محيط برنامه‌نويسي مجتمع بطور عموم كم شده است. پاسكال توربو هنوز در دبيرستان‌ها آموزش داده مي‌شود و در جزايرمالتا در سطح دانشگاهي و كلاس ششم تدريس مي‌شود. بعلاوه در دبيرستانهاي آفريقاي جنوبي به عنوان زبان برنامه‌نويسي آموزش در ايالات تصويب شده است. امروز هنوز هم پاسكال در دانشگاه‌هاي سراسر دنيا به عنوان مقدمه برنامه‌نويس كامپيوتر آموزش داده مي‌شود و معمولاً با زبان برنامه‌نويس c يا جاوا همراه است.
بعضي از مدرسان ترجيح مي‌‌دهند كه از پاسكال توربو 5/5  استفاده كنند چون در مقايسه با محيط‌هاي برنامه‌نويسي مجتمع جديد خيلي ساده است. و به دانش‌آموزاني كه آشنائي كمتري با رشته كامپيوتري و استفاده از كيبور و ميان برهاي‌كيبورد دارند يا به د انش‌آموزاني كه به دستورات داس آشنايي دارند ارائه مي‌شود.
امروزه دانلود اين برنامه به صورت رايگان در اينترنت وجود دارد بنابراين دانش‌آموزان مشتاق برنامه‌نويس در كامپيوترهاي شخصي مي‌توانند اين برنامه را رايگان و بدون  مشكلات قانوني دانلود كنند.
متأسفانه اين مسئله قابل بحث است كه آيا آموزش يك زبان خيلي قديم ارزش دارد و اين زبان آسانتر از ديگر زبانها در ابتداي يادگيري است. و به ناچار زبانهاي معاصر ديگر بعد از اين زبان آموزش داده مي شود.
رقابت با ميكروسافت پاسكال

احتمال دارد كه استفاده از ميكروسافت پاسكال به دليل رقابت با پاسكال توربو كه از كيفيت خوب و قيمت پايين برخوردار است كاهش پيدا كند.
اگر شركت ميكروسافت گسترش ميكروسافت پاسكال را متوقف كند تئوري ديگري مطرح است كه شركت بورلند توافقنامه‌اي با ميكروسافت براي كاهش گسترش بيسيك توربور و بيسيك JDE كه شاخه‌اي از پاسكال توربو است امضا كرده است و براي مدتي ميكروسافت quick pascal را كد تقريباً 100 درصد با توربو سازگار است توليد مي‌كند.
پاسكال آبجكت +505
در طول ساليان شركت بورلند نه تنها محيط برنامه‌نويس مجتمع بلكه زبان برنامه‌نويس را هم توسعه داد. از نسخه 5/5 به بعد بعضي از خصوصيات برنامه‌نويسي شي‌گراء معرفي شدند بعضي از افراد اين ضمائم را پاسكال آبجكت ناميدند آگر چه اين نام عموماً با نام زبان دلفي همراه بود.
آخرين نسخه منتشر شده نسخه 7 بود شركت بورلند شامل محيط برنامه‌نويسي مجتمع و يك پردازشگر براي ابداع داس و برنامه‌هاي ويندوز 38 بود. از طرفي ديگر پاسكال توربو 7 فقط برنامه‌هاي استاندارد داس را بوجود مي‌آورد.
دو نسخه پاسكال توربو 1 و 105 مناسب ويندوز از پاسكال توربو 7  به بازار آمدند اين نسخه از ويندوز غير از ويندوز Guj كه اساس آن ويندوز Consol box براي برنامه كاربردي است و ويندوزي كه بر اساس محيط برنامه نويسي مجتمع در برابر محيط برنامه‌نويس مجمتع داس كه در پاسكال توربو و پاسكال 7 بورند موجود است پشتيباني نمي‌كند.
جايگزين‌ها

        در سال 1995 شركت بورلند پاسكال توربو را كاهش داد و آن را با محيط RAD دلفي كه شامل زبان پاسكال آبجكت بود جايگزين كرد. نسخه دلفي 32 بيتي هنوز از بيشتر امكانات جانبي قابل اجرا در پاسكال و محصولات اوليه كه شامل مدلهاي شي‌ء ثابت است پشتيباني مي‌كند.
بخش CRT

بخش CRT شامل كدي در بخش قالب‌بندي است كه سرعت cpu را براي فراخواني حلقه‌هاي سيگنال تعيين مي‌كند. متأسفانه اين كد در پردازنده‌هاي بيشتر از 200 mhz به درستي كار نمي‌كند. و در زمان اجرا با خطاي شماره 200 از برنامه خارج مي‌شود.
اين مسئله با سرهم‌بندي فايلهاي قابل اجرا يا استفاده از برنامه Stuy  Re Sident و Teminate كه قبل از اجرا بارگذاري مي شوند حل مي‌شود.
براي اطلاعات بيشتر به اين قسمتها مراجعه كنيد.
فري پاسكال
ويژال پاسكال
زبان برنامه نويسي پاسكال
زبان برنامه نويسي دلفي


فري پاسكال
تاريخچه‌ (سالهاي اوليه)

فري پاسكال زماني به بازار آمد كه شركت بورلند اعلام كرد نسخه پاسكال 8 نخواهد داشت. و نسخه بعدي فقط محصول ويندوز خواهد بود. يك دانش‌آموز به نام فلورين پل كارش را در زمينه پردازشگر آغاز كرد.
اين پردازشگر از ابتدا با نسخه پاسكال توربو بورلند نوشته شده بود و كد 32 بيتي براي ‌go 32 V1 Dos توليد مي‌كرد. و در حال حاضر در پروژه DJGPP استفاده و توسعه پيدا کرده است . اصل اين پردازشگر داس 16 بيتی در توربو پاسکال قابل اجرا بود . بعد از 2 سال اين پردازشگر به 32 بيتی تبديل شد و اين توانايی را داشت که خودش اجرا شود .
گسترش پردازشگر 32 بيتی اوليه در اينترنت انتشار پيدا کرد و اولين شرکت کننده به اين پروژه پيوست . در سالهای بعد از انتشار در اينترنت قسمت لينوکس توسط ميشل ون تأسيس شد و قسمت داس منطبق بر سيستم عامل 2 (  os2) در Emx  شد . نسخه  داس به تدريج بهتر شد و به 3272 go گسترش دهنده ارتقاء پيدا کرد . انتشار اين نسخه 0.99.5 به اوج رسيد و بيشتر از نسخه های قبلی آن استفاده می شد . آخرين نسخه فقط به پاسکال توربو کمک می کرد . نسخه بعدی به سازگاری با دلفی در مد 0.99 اضافه کرد و سيستم را به سمت استفاده از cpu  68.xo سوق داد .
زبان برنامه نويسی دلفی

دلفی زبان برنامه نويسی است که اولين بار در محيط برنامه نويسی مجتمع دلفی شرکت بورلند ارائه شد . زبان دلفی قبلا به نام آبجکت پاسکال معروف بود که از پاسکال با ضمائم شی گرا مشتق شده است . در ابتدا تنها با ميکروسافت ويندوز کار می کرد . اما حالا برنامه کاربردی برای لينوکس و ميکروسافت net frame work را هم ساخته است . از اينرو منابع گسترش پروژه فری پاسکال و زبان دلفی می تواند حتی بيشتر جايگاههايی مثلmac os x  و windows ce  را هم تحت شعاع قرار دهد . در 8 فوريه 2006 اطلاع دادند که شرکت بورلند خط توليد محيط برنامه نويسی مجتمع ( IDE ) را متوقف کرده و شرکت را به دو بخش تقسيم کرده : در يک بخش تمرکز روی ALM  است درحالی که بخش ديگر رویIDEs  کار می کند .

ساختار دستوری

         پاسکال در شکل اوليه خودش يک زبان رويه ای صرف با استانداردهای if  و while  for  و ساختارههای مربوط است .

کنترل ساختارها

        پاسکال يک زبان برنامه نويسی ساخت يافته است به اين معنا که روند کنترل آن به صورت ساختارهای استاندارد بدون دستورات goto   است .